Het Europese migratiepact is nog maar twee weken van kracht, maar de uitvoering verloopt al moeizaam. De Raad voor Rechtsbijstand heeft afspraken tussen asieladvocaten en asielzoekers tijdelijk opgeschort vanwege aanhoudende logistieke problemen. Een vliegende start is het niet.
Wat er misgaat
Onder het migratiepact hebben asielzoekers op twee vaste momenten recht op rechtsbijstand: een intakegesprek twee dagen vóór het IND-gehoor, en een nabespreking achteraf om eventuele fouten in het gespreksverslag te corrigeren. Die structuur is juridisch verankerd. Dat ze in de praktijk al direct vastloopt, is een serieus uitvoeringsprobleem.
Overleg gaande, maar geen oplossing in zicht
De Raad voor Rechtsbijstand voert gesprekken met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) om tot een werkbare oplossing te komen. Zolang er geen garanties zijn dat uitnodigingen tijdig worden verstuurd en vervoer deugdelijk is geregeld, plant de Raad geen nieuwe afspraken in voor intake of nabespreking.
Het COA liet dinsdag weten dat het migratiepact “ook invloed heeft op de werkwijze van de Raad voor Rechtsbijstand” en dat er verder overleg volgt, samen met de IND. Concrete toezeggingen ontbreken vooralsnog.
Structureel of incidenteel?
De problemen illustreren een breder spanningsveld: Europese regelgeving stelt hoge eisen aan de snelheid en kwaliteit van asielprocedures, maar de Nederlandse uitvoeringsorganisaties zijn daar operationeel nog niet op ingericht. Logistiek en communicatie tussen COA, IND en de Raad voor Rechtsbijstand verlopen niet synchroon.
Of het gaat om aanloopproblemen die snel worden opgelost, of om structurele tekortkomingen in de implementatie van het pact, zal de komende weken moeten blijken. De eerste asielzoekers die onder het nieuwe regime vallen, ondervinden de gevolgen nu al.