Het woningtekort in Nederland is voor het tweede achtereenvolgende jaar licht gedaald. Volgens een nieuwe raming van ABF Research bedraagt het tekort voor 2026 naar schatting 384.000 woningen, ofwel 4,6 procent van de totale woningvoorraad. Een jaar eerder lag dat cijfer nog op 396.000 woningen, goed voor 4,8 procent. De daling is bescheiden, maar de richting is duidelijk positief.
De raming wordt woensdag aangeboden aan minister Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en aan de Tweede Kamer. ABF Research voert dit onderzoek jaarlijks uit en baseert zich op twee centrale variabelen: de verwachte bevolkingsgroei en het tempo waarin nieuwe woningen worden gebouwd of getransformeerd.
Twee factoren verklaren de daling. Enerzijds groeit de Nederlandse bevolking dit jaar minder snel dan eerder werd verwacht. Anderzijds is het nieuwbouwtempo de afgelopen jaren flink opgevoerd. Beide bewegingen verlichten de druk op de woningmarkt, al blijft het tekort naar iedere maatstaf nog altijd aanzienlijk.
Het kabinet hanteert een streefwaarde van ongeveer 2 procent voor een gezonde woningmarkt. Om dat doel in 2026 te bereiken, zijn er volgens ABF Research onmiddellijk 213.000 extra woningen nodig. Dat getal illustreert hoe groot de kloof nog is tussen de huidige situatie en wat beleidsmatig als aanvaardbaar wordt beschouwd.
De bevolkingsgroei wordt in Nederland vrijwel volledig bepaald door migratie, aangezien het geboortecijfer al jaren min of meer stabiel is. Minder instroom van expats, asielzoekers en andere migranten betekent dan ook minder druk op de woningmarkt. ABF Research wijst er echter op dat dit een onzekere factor blijft: oplaaiende internationale conflicten kunnen het migratiesaldo snel doen stijgen, zoals na de oorlog in Syrië vanaf 2011 en de Russische inval in Oekraïne in 2022. Beleid bouwen op dalende migratiecijfers is daarmee riskant.
Opvallender is misschien de ontwikkeling aan de bouwkant. Na een tijdelijke dip groeit de woningvoorraad inmiddels sneller dan tijdens de befaamde Vinex-periode van 1995 tot 2004, toen Nederland jaarlijks gemiddeld zo’n 68.000 woningen toevoegde. Sinds 2018 ligt dat gemiddelde op 75.000 woningen per jaar, met een stijgende lijn.
Die versnelling heeft een duidelijke oorzaak: het aantal afgegeven bouwvergunningen is sinds 2023 fors gestegen. Vergunningen vertalen zich doorgaans met enige vertraging in opgeleverde woningen, wat betekent dat de effecten van die toename dit jaar en volgend jaar merkbaar worden. ABF Research verwacht dat in 2027 voor het eerst de kabinetsambitie van 100.000 toegevoegde woningen per jaar wordt gehaald.
Dat zou een mijlpaal zijn. Maar ook bij dat tempo blijft het wegwerken van een tekort van bijna 400.000 woningen een zaak van jaren, niet van maanden. De daling van het tekort is bemoedigend als trendbreuk; als oplossing is zij nog lang niet voldoende.