Het was een gewone lijnvlucht van Dubai naar Tel Aviv, tot de copiloot van Flydubai-vlucht FZ1073 opstond en zijn gezagvoerder met een bijl aanviel. Wat er die woensdag in de cockpit gebeurde, is inmiddels wereldnieuws. Maar de details die nu naar buiten komen, maken het incident nog alarmerender dan aanvankelijk gedacht.
Israëlische bronnen die ingelicht zijn over het politieonderzoek, stellen dat de copiloot van plan was het toestel te laten neerstorten op de internationale luchthaven van Tel Aviv. Dezelfde bronnen melden dat de man eerder dit jaar al een poging heeft overwogen om een vlucht naar Tel Aviv te kapen, maar daar op het laatste moment van afzag. De precieze reden is onduidelijk, al suggereren de anonieme bronnen dat hij iemand aan boord kende.
De Verenigde Arabische Emiraten voeren een eigen onderzoek naar de bijna-ramp. Dat onderzoek bevindt zich nog in een vroeg stadium, en er is vooralsnog geen officiële reactie op de nieuwe informatie.
Een bijl uit de nooduitrusting
Persbureau Reuters identificeerde de copiloot dit weekend als Hammam al-Hammami, een Omaans staatsburger. Het wapen dat hij gebruikte, was geen meegesmokkeld object, maar een standaard onderdeel van de cockpituitrusting: een noodbijl, bedoeld om piloten bij een crash in staat te stellen zich een weg naar buiten te hakken.
De zwaargewonde gezagvoerder slaagde er desondanks in om de cockpitdeur te ontgrendelen. Passagiers en bemanningsleden konden vervolgens de copiloot overmeesteren. Aan boord bevonden zich zeker 182 mensen, onder wie veel Israëliërs. Twee piloten die als gewone passagiers meevlogen, namen het toestel over en landden het veilig in Saudi-Arabië.
Een spoor van rode vlaggen
Naarmate meer details over Al-Hammami naar buiten komen, tekent zich een verontrustend patroon af. Hij werkte eerder als copiloot bij Oman Air, maar werd daar geschorst nadat extremistisch materiaal bij hem werd aangetroffen. Desondanks wist hij daarna aan de slag te gaan bij Flydubai.
Tussen 2015 en 2017 studeerde hij in Australië. De Australische autoriteiten onderzoeken nu of hij in die periode is geradicaliseerd. Ook de politie in Nieuw-Zeeland bevestigt dat de man enige tijd in dat land verbleef en dat zijn activiteiten daar onder de loep worden genomen. Het tijdstip van dat verblijf is nog niet bekendgemaakt.
Vorig jaar volgde hij drie maanden theorielessen bij Royal Air Maroc, maar zijn sollicitatie bij de Marokkaanse luchtvaartmaatschappij werd afgewezen. Hoe hij ondanks zijn achtergrond toch werd aangenomen bij Flydubai, is een vraag die de onderzoekers nog moeten beantwoorden.
Israëlische bronnen benadrukken dat Al-Hammami hoogstwaarschijnlijk een zogenoemde lone wolf was: iemand die op eigen initiatief handelde, zonder aansturing van een terreurorganisatie of buitenlandse overheid. Dat maakt zijn daad misschien minder gecoördineerd, maar niet minder gevaarlijk.
De piloot die het redde
De Indiase gezagvoerder, die vrijdag zijn verhaal deed aan de Indiase premier Modi, betaalde een hoge persoonlijke prijs voor zijn vastberadenheid. Bebloede en zwaargewond wist hij toch het beslissende moment te creëren dat de overmeestering van zijn aanvaller mogelijk maakte. Zonder zijn ingrijpen waren de 182 mensen aan boord mogelijk niet meer in leven.
De vraag die nu boven de luchtvaartsector hangt, is hoe iemand met een dossier vol waarschuwingssignalen toch in een cockpit terecht kon komen. Die vraag verdient een helder antwoord — en niet alleen voor de slachtoffers van deze vlucht.