De diplomatieke spanning tussen Washington en Peking over kunstmatige intelligentie escaleert opnieuw. Het Amerikaanse ministerie van Homeland Security heeft Chinese AI-technologie formeel geweerd uit de IT-infrastructuur van de federale overheid, en China reageert met scherpe kritiek.
Het verbod
Het Amerikaanse ministerie van Homeland Security (DHS) heeft maandag federale civiele agentschappen opgedragen alle producten en diensten die gebruikmaken van het Chinese AI-model DeepSeek onmiddellijk te verwijderen uit hun IT-systemen. Agentschappen mogen dergelijke producten ook niet langer aanschaffen. Het besluit geldt zowel voor DeepSeek zelf als voor diensten van derden die op het model zijn gebouwd.
De motivering is concreet. DHS stelt dat DeepSeek-modellen meerdere dreigingsvectoren introduceren en dat het gebruik ervan kan leiden tot de ongewenste overdracht van gevoelige overheidsinformatie naar China, wanneer Amerikaanse ambtenaren of leveranciers het systeem inzetten. Het gaat hier niet om een theoretisch risico, maar om een formeel vastgesteld veiligheidsbeleid.
Peking reageert scherp
China liet het er niet bij zitten. Het Chinese ministerie van Handel publiceerde dinsdag een verklaring waarin het de Amerikaanse maatregel als discriminerend en in strijd met eerder gemaakte afspraken tussen de twee landen bestempelt. Volgens Peking schaden dergelijke beperkingen de legitieme belangen van Chinese bedrijven.
Het ministerie eiste dat de VS “de verkeerde praktijken onmiddellijk corrigeren” en de beperkende maatregelen intrekken. Peking voegde daaraan toe de situatie nauwlettend te volgen en “alle noodzakelijke maatregelen te nemen” om zijn belangen te verdedigen. Die formulering is diplomatiek standaard, maar laat weinig ruimte voor misverstand over de ernst waarmee China dit opvat.
Bredere context
Het verbod op DeepSeek past in een breder patroon van Amerikaanse maatregelen gericht op het beperken van Chinese technologie binnen overheidssystemen. Eerder werden ook producten van Huawei en ZTE geweerd, en TikTok staat al jaren onder druk vanwege vergelijkbare zorgen over gegevensdeling met China.
DeepSeek trok begin 2025 internationale aandacht nadat het model prestaties leverde die vergelijkbaar waren met toonaangevende Amerikaanse systemen, maar tegen een fractie van de ontwikkelingskosten. Die doorbraak wekte bewondering én argwaan. Bewondering vanwege de technische efficiëntie, argwaan vanwege de ondoorzichtige eigendomsstructuur en de verplichte samenwerking van Chinese techbedrijven met de staat.
De vraag is nu in hoeverre dit conflict zich uitbreidt buiten de federale overheid. Vooralsnog richt het verbod zich uitsluitend op civiele federale agentschappen, maar de politieke druk om DeepSeek ook uit andere sectoren te weren neemt toe. De komende weken zullen uitwijzen of dit bij een symbolisch signaal blijft of het begin is van verdergaande restricties.