De Chinese president Xi Jinping is donderdag ontvangen door president Donald Trump in het Witte Huis in Washington. De twee leiders wisselden hartelijke woorden uit, maar bespraken ook de meest gevoelige dossiers in de Amerikaans-Chinese betrekkingen: handel, kunstmatige intelligentie en diplomatieke samenwerking.
Xi zei blij te zijn een bezoek te brengen aan “uw prachtige land” en te komen om “onze vriendschap voort te zetten en de samenwerking uit te breiden.” Trump omschreef hun relatie als een “geweldige vriendschap” gebaseerd op “wederzijds respect.” Diplomatieke retoriek, maar niet zonder betekenis in een periode van aanhoudende spanningen.
Handelsbestand verlengd
Het meest concrete resultaat van het bezoek is de verlenging van het handelsakkoord dat de twee landen vorig jaar sloten. Amerikaans minister van Financiën Scott Bessent maakte bekend dat het handelsbestand, dat over anderhalve maand zou aflopen, met twee maanden wordt verlengd. Het akkoord leidde eerder al tot lagere wederzijdse importtarieven en het tijdelijk bevriezen van Chinese exportbeperkingen op kritieke aardmetalen.
Die toenadering was noodzakelijk. Trump ontketende begin zijn tweede termijn een handelsoorlog door heffingen in te voeren op onder meer Chinese producten. Beijing reageerde met tegenmaatregelen. Het bestand dat daarop volgde bracht de verhoudingen enigszins tot rust, maar de onderliggende spanningen zijn niet verdwenen.
Xi benadrukte tijdens zijn toespraak het belang van economische samenwerking. Hij riep op om concurrentie niet als een nulsomspel te zien. “Het moet een race zijn om elkaar in te halen, geen worsteling waarbij er één wint en één verliest.” Een opmerkelijke formulering, gezien de hardnekkige handelsgeschillen van de afgelopen jaren.
Strijd om kunstmatige intelligentie
Xi stipte ook het thema kunstmatige intelligentie aan. “We hebben zowel de capaciteit als de verantwoordelijkheid om AI te ontwikkelen en ervoor te zorgen dat de ontwikkeling ervan altijd onder menselijke controle staat en het welzijn van de mensen dient.” Dat klinkt verzoenend, maar de context is er een van scherpe rivaliteit.
Amerikaanse techbedrijven lopen momenteel voorop in de mondiale AI-race. China investeert tegelijkertijd fors in eigen capaciteit en wil op termijn de technologische achterstand inlopen. Beide landen beschouwen leiderschap op dit terrein als een strategische prioriteit.
Pandadiplomatie en uitwisseling van studenten
Xi kondigde aan dat de komende vijf jaar honderdduizend Amerikaanse jongeren naar China mogen komen voor een studie. Daarnaast stuurt Beijing de komende dagen twee reuzenpanda’s naar Zoo Atlanta, een dierentuin die eerder dit jaar al aankondigde de dieren te verwachten.
Reuzenpanda’s komen uitsluitend voor in China. Beijing zet ze al decennialang in als diplomatiek instrument. Het land verhuurt de dieren aan buitenlandse dierentuinen en gebruikt ze als symbool van goodwill. Het gebaar is klein, maar de symboliek is groot: China kiest bewust voor deze zachte vorm van diplomatie op een moment dat de verhoudingen met Washington kwetsbaar blijven.
Het bezoek duurt anderhalve dag. Trump liet weten dat de twee leiders vrijdag samen naar het Nationaal Archief gaan om er onder meer de Onafhankelijkheidsverklaring en de grondwet te bekijken. Het bezoek valt in het jaar dat de VS het 250-jarig bestaan viert.
Persconferentie zonder live-uitzending
Opvallend was de beperkte media-toegang. Persconferenties in het Witte Huis worden doorgaans live uitgezonden door de grote Amerikaanse nieuwszenders. Dat was dit keer niet het geval. Het Witte Huis weigerde verslaggevers van Politico, CNN en MSNBC toe te laten, ondanks een rechterlijk vonnis dat toegang gebood. Videobeelden van de toespraken werden uitsluitend verspreid via door het Witte Huis zelf geproduceerde opnames.
Daarmee bleef het publieke beeld van de ontmoeting grotendeels bepaald door wat de twee presidenten zelf wilden tonen.