Een Zweedse waarheidscommissie heeft de regering opgeroepen formele excuses aan te bieden aan het Sami-volk en over te gaan tot financiële compensatie. Het rapport, gebaseerd op honderden gesprekken met Sami uit heel Zweden, legt een pijnlijk historisch patroon bloot dat tot op de dag van vandaag doorwerkt.
De commissie overhandigde haar rapport woensdag aan minister van Cultuur Parisa Liljestrand, omdat Zweden na de recente verkiezingen nog zonder nieuwe regering zit. Het document bevat 71 aanbevelingen en is het resultaat van onderzoek dat in 2021 van start ging. De conclusies zijn deels al langer bekend, maar de commissie geeft ze nu officieel gewicht.
Noorwegen bood twee jaar geleden al excuses aan en investeert sindsdien meer in Sami-taalonderwijs en de zichtbaarheid van de Sami-cultuur in musea en erfgoedbeleid. Concrete afspraken over landgebruik, mijnbouw en windenergie kwamen ook daar niet tot stand. Finland wordt binnenkort met vergelijkbare aanbevelingen verwacht.
Of Zweden de aanbevelingen daadwerkelijk overneemt, is onzeker. Zolang er geen nieuwe regering is gevormd, liggen de besluiten stil. Experts schatten de kans op bindende afspraken over grondgebruik vooralsnog klein — wat de vraag opwerpt hoeveel een rapport waard is zonder politieke wil om het uit te voeren.