Het begin van Katie Zacharia als woordvoerder van het Witte Huis verliep allesbehalve soepel. Nog geen week na haar aanstelling door president Trump ziet ze zich genoodzaakt publiekelijk toe te geven dat ze nooit het Amerikaanse advocatenexamen heeft behaald — een bekentenis die vragen oproept over hoe ze zichzelf jarenlang heeft gepresenteerd.
Zacharia, 42 jaar en tot voor kort actief als politiek commentator, werd dit weekend aangesteld als de nieuwe perschef van het Witte Huis. Trump prees haar bij de aankondiging als iemand die vóór haar mediacarrière werkzaam was geweest als advocaat. Ook Zacharia zelf zou zich in meerdere berichten op sociale media hebben omschreven met de beschermde titel attorney. Dat is in de Verenigde Staten geen louter academische kwestie: wie na een rechtenstudie de titel attorney wil voeren, dient daartoe het zogeheten bar exam succesvol af te leggen. Zacharia deed dat examen eenmaal, en haalde het niet.
Dinsdag, tijdens haar eerste persconferentie, vroeg een journalist in welke Amerikaanse staat ze het examen had afgelegd. Haar antwoord — “toen ik naar China verhuisde” — wekte meer verwarring dan het wegnam. Nu, in een interview met Fox News, schept ze duidelijkheid: na die mislukte poging heeft ze het examen nooit meer gedaan.
De verklaring die ze geeft, is persoonlijk van aard. Ze trouwde in dezelfde week als haar afstuderen, en het echtpaar vertrok kort daarna naar China. Ze had zich weliswaar vooraf aangemeld voor het examen, maar wist dat een eventuele uitslag voor haar weinig praktisch nut zou hebben. “Ik heb het toch afgelegd omdat ik niet wilde dat mijn status zou worden ingetrokken,” aldus Zacharia. Het examen afleggen zonder te slagen volstaat daarvoor niet — de redenering blijft daarmee onduidelijk.
Over de berichten op sociale media is ze kort. Ze stelt dat het ging om herplaatste berichten van anderen. “Dat waren volgens mij retweets, en ik heb dat gecorrigeerd en gezegd dat die titel niet op mij van toepassing is.” Of die correctie tijdig en duidelijk genoeg plaatsvond, laat ze in het midden.
Zacharia voegt eraan toe dat ze juridisch advies heeft ingewonnen over welke titels ze mocht gebruiken toen ze als commentator in de media verscheen. Omdat ze in het bezit is van een juris doctor-diploma — de standaard Amerikaanse rechtenstudie — werd haar geadviseerd dat de term lawyer, in de betekenis van jurist, voor haar wel van toepassing was. Het onderscheid tussen lawyer en attorney is juridisch relevant, maar voor het grote publiek doorgaans onzichtbaar. Precies dat maakt de kwestie gevoelig.
De persconferentie die aan dit alles voorafging, droeg niet bij aan een vlotte start. Zacharia leek zichtbaar nerveus, raadpleegde veelvuldig haar aantekeningen en besteedde de meeste tijd aan het toelichten van het beleid van Trump. De bijeenkomst duurde ongeveer een kwartier. Slechts drie journalisten mochten een vraag stellen, allen afkomstig van conservatieve media. Vragen van andere persbureaus of dagbladen kwamen niet aan bod.
Zacharia erkent de gebrekkige voorbereiding. “Gezien het feit dat ik pas acht uur daarvoor was aangenomen en de briefingstukken pas die ochtend in handen had, heb ik het idee dat ik mijn uiterste best heb gedaan.” Het is een verklaring die begrijpelijk klinkt, maar tegelijk de vraag stelt waarom iemand onder zulke omstandigheden überhaupt voor de camera’s werd geplaatst.
Ondanks de kritiek zegt Zacharia door te willen gaan. Ze wil relaties opbouwen met journalisten van uiteenlopende achtergronden en in de toekomst inhoudelijkere gesprekken voeren. Of ze daarvoor de ruimte krijgt — en of het vertrouwen na deze openingsweek te herstellen valt — zal de komende weken moeten blijken.