In Istanbul en Ankara zijn dinsdag opnieuw tientallen mensen aangehouden. Ze protesteerden tegen de arrestaties die afgelopen weekend plaatsvonden, toen de Turkse autoriteiten een brede operatie uitvoerden gericht op lhbti+-activisten en hun organisaties.
Het exacte aantal aanhoudingen van dinsdag is niet bevestigd, maar Turkse media spreken van tientallen arrestanten in beide steden. De nieuwe golf van arrestaties volgt op een reeds omvangrijke actie in het weekend, waarbij mensen werden opgepakt in Ankara, Aydın, Istanbul, Izmir en Mersin. Tegelijkertijd blokkeerden de autoriteiten websites en sociale media-accounts van lhbti+-organisaties, mensenrechtengroepen, journalisten en mediakanalen. Bij meerdere organisaties vonden invallen plaats, waaronder bij KaosGL, een van de grootste en oudste lhbti+-organisaties van het land.
De operatie valt onder de noemer ‘Mijn familie is veilig’, een campagne die de Turkse regering presenteert als een maatregel ter bescherming van kinderen, het gezin en de maatschappelijke orde. Justitieminister Akin Gürlek liet zich in scherpe bewoordingen uit: geen enkele activiteit gericht op kinderen of jongeren zou worden getolereerd, zo stelde hij. Critici zien in die framing echter een bewuste strategie om een kwetsbare minderheidsgroep verder te marginaliseren.
Amnesty International, waarvan het X-account in Turkije inmiddels is geblokkeerd, riep in een persbericht op tot de onmiddellijke vrijlating van alle arrestanten. Adjunct-directeur voor Europa Esther Major stelt dat de operatie niets van doen heeft met gezinsbescherming. Volgens haar gaat het erom een gemeenschap die al decennialang strijdt tegen discriminatie en intimidatie verder te schaden en te stigmatiseren.
Ook vanuit de Raad van Europa klinkt kritiek. De speciale rapporteur Kate Osborne zegt zich ernstige zorgen te maken over de vastgehouden personen en over de bredere lhbti+-gemeenschap in Turkije. Ze wijst erop dat het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, waar Turkije partij bij is, het recht op vrijheid van meningsuiting en vrije vergadering uitdrukkelijk garandeert. Die rechten moeten worden gerespecteerd, aldus Osborne, die benadrukt dat lhbti+-rechten mensenrechten zijn.
Turkije staat al jaren onder internationale druk vanwege zijn behandeling van de lhbti+-gemeenschap. Pride-marsen zijn al geruime tijd verboden in Istanbul, en de politieke retoriek rond gezinswaarden en nationale identiteit heeft de afgelopen jaren aan scherpte gewonnen. De recente operatie markeert echter een nieuwe escalatie: een gecoördineerde, landelijke actie waarbij zowel civiele organisaties als individuele activisten gelijktijdig worden aangepakt.
Later deze week staan in verschillende Europese steden demonstraties gepland bij Turkse ambassades. Of die protesten diplomatieke gevolgen zullen hebben, valt nog te bezien. Vooralsnog lijkt de Turkse regering weinig bereid haar koers te herzien.