In Peking, na twee dagen intensief overleg, schudden Eurocommissaris Maroš Šefčovič en de Chinese minister van Handel Wang Wentao elkaar de hand over een voorlopig akkoord. Het onderwerp: de sterk gegroeide stroom Chinese hybride en plug-inhybride auto’s richting de Europese markt. Het resultaat werd door Šefčovič omschreven als “tastbare resultaten” — een formulering die zowel voorzichtigheid als opluchting uitstraalt.
Concreet hebben beide partijen afgesproken de Chinese export van hybride en plug-inhybride voertuigen naar Europa te halveren. Over een periode van vier jaar gaat het om een afname van enkele miljoenen auto’s. China publiceerde een verklaring waarin het de overeenkomst bevestigt, al ontbreken daarin verdere details.
Een handelstekort van meer dan een miljard per dag
De achtergrond van dit akkoord is een al langer sluimerend conflict. De Europese Unie klaagt al geruime tijd over het structurele handelstekort met China en over wat Brussel beschouwt als oneerlijke concurrentie door Chinese staatssteun aan eigen bedrijven. Volgens de Europese Commissie bedroeg dat handelstekort vorig jaar meer dan één miljard euro per dag — een cijfer dat de urgentie van de gesprekken onderstreept.
De autosector stond centraal in het overleg. De import van plug-inhybrides uit China nam het afgelopen jaar sterk toe, terwijl de verkoopprijzen tegelijkertijd daalden. Voor Europese fabrikanten is dat een verontrustende combinatie: zij kunnen moeilijk concurreren met producenten die profiteren van omvangrijke overheidssteun.
Naast de afspraken over auto’s zijn er ook overeenkomsten bereikt over betere markttoegang voor Europese producten in China en over de export van zeldzame aardmetalen — grondstoffen die cruciaal zijn voor de productie van batterijen en elektronica, en waarvan China wereldwijd de grootste leverancier is.
Voorzichtige verwelkoming vanuit de sector
De Europese autobrancheorganisatie ACEA reageerde positief op de uitkomst. De organisatie spreekt van een stap in de goede richting om de handelsspanningen te verminderen, maar benadrukt tegelijkertijd de details nog te moeten analyseren voordat een definitief oordeel mogelijk is. Die voorzichtigheid is begrijpelijk: de duivel zit immers in de details van handelsafspraken.
Šefčovič liet weten dat Commissievoorzitter Ursula von der Leyen de uitkomsten van de gesprekken zal beoordelen. Vervolgstappen worden daarna besproken met Europese regeringsleiders tijdens de aankomende Europese Raad. Het akkoord is daarmee nog geen definitieve overeenkomst — het is een voorzichtig begin van wat een langdurig en complex onderhandelingsproces dreigt te worden.
Wat staat er op het spel
De inzet reikt verder dan de autosector alleen. Het gaat om de vraag hoe Europa zijn industriële basis beschermt in een tijdperk waarin Chinese producenten steeds vaker concurreren op markten waar Europa traditioneel sterk stond. Tegelijkertijd heeft Europa belang bij een stabiele handelsrelatie met China, zijn grootste handelspartner buiten de EU.
Voor de Europese autorijder lijkt het akkoord op korte termijn weinig te veranderen. Maar voor de fabrieken in Duitsland, Frankrijk en de Benelux, en voor de werknemers die er afhankelijk van zijn, zijn de uitkomsten van dit soort diplomatieke gesprekken allesbehalve abstract. Ze bepalen mede welke auto’s morgen van de band rollen — en waar.